Abarwayi ba korela bariyongeye ,Mozambiki yagiye ibona ibibazo 2,650 by'indwara ya kolera ndetse n'impanuka 32 zifatanye n'iki gice cy'indwara cyatangiye mu mpera za 2025, nk'uko bigarukwaho n'ibipimo bishya by'ibigo by'ubuzima mu gihugu

Gallery

Advertisement
Abarwayi ba korela bariyongeye ,Mozambiki yagiye ibona ibibazo 2,650 by'indwara ya kolera ndetse n'impanuka 32 zifatanye n'iki gice cy'indwara cyatangiye mu mpera za 2025, nk'uko bigarukwaho n'ibipimo bishya by'ibigo by'ubuzima mu gihugu.

Ibi bipimo bigaragaza imibare y'ibibazo yatanzwe kuva ku itariki ya 3 Nzeli 2025 kugeza ku itariki ya 20 Mutarama 2026, bigaragaza ikibazo gikomeye mu health public mu ntara zitandukanye.
Ibimenyetso bya gikirisitu bitangwa n'Ikigo cy'Igihugu gishinzwe Ubuzima bigaragaza ko iyi ndwara ikomeje gukwirakwira mu bice birimo intara za Nampula, Tete, na Cabo Delgado.
Nampula ni yo ifite umubare munini w'indwara, aho habonetse ibibazo 1,314 n'impanuka 17, mu gihe Tete yagiye ibona ibibazo 932 n'impanuka 13, naho Cabo Delgado ikaba yaraboneyeho ibibazo 404 n'impanuka ebyiri. Mu minsi itanu yashize, habonetse izindi mpanuka enye n'ibibazo bishya hafi 300.
Abantu b'ubuzima bavuze ko igipimo cy'ubushobozi bwo gupfa mu gihe gishize kigeze ku 1.2%, bikaba byarazamutse gato ugereranyije n'ukwezi kwa 12 mu mwaka wa 2025, aho cyari kigera kuri 0.5%, nk'uko imibare ibigaragaza. Ibi bisobanura ko hakiriho ikwirakwira ry'iki cyorezo ndetse n'ibibazo mu gukumira ibyago bikomeye.
Cholera, indwara yanduza cyane ituruka ku mazi yapfuye ndetse no ku isuku idahagije, ikomeje kuba ikibazo gikomeye mu gihugu cya Mozambique, cyane cyane mu turere twagize imyuzure n'ahatuwe n’abantu batagira amazi meza. Minisiteri y’Ubuzima yatangaje kenshi ko abaturage bagomba kwitondera isuku no kugana mu bitaro vuba na bwangu mu gihe bagaragaye ibimenyetso nka diyare ikomeye n'igitutu cy’amazi.
Mu kwezi gushize, Minisitiri w’Ubuzima wa Mozambique yagaragaje ko nibura abantu 169 bapfuye bazize cholera mu mwaka wa 2025, mu gihe hamaze kuboneka ibipimo bigera ku 40,000 by’abarwayi ba cholera muri uwo mwaka, bigaragaza ubukana bw’iki cyorezo ku buryo burenze igihe cy’amezi ane aheruka. Yavuze ko impfu nyinshi zatewe n'ibura ry'ubumenyi mu baturage no kutabasha gutanga amakuru ku bijyanye n'ubwirinzi no kuvurwa, agaragaza ko hafi 70% byapfuye muri sosiyete zabaga zitarashoboye kujya mu bitaro.
Mu kurwanya ikwirakwira ry'iki cyorezo, leta yamaze kubona doze zigera ku miliyoni 3.5 z'inkingo za kolera kandi yatangije ibikorwa byo guteza imbere isuku n’isukura. Abayobozi banashyizeho gahunda zigamije kurandura kolera nk’ikibazo cy’ubuzima rusange mu mwaka wa 2030, hakoreshejwe ingamba zirebana no kongera uburyo bwo kubona amazi meza, isuku, n'ubuvuzi bufite ireme binyuze mu bikorwa biteguye neza, bishingiye ku bimenyetso.
Nubwo izi ngamba ziri gushyirwa mu bikorwa, abakozi b'ubuzima n'abafatanyabikorwa mpuzamahanga bakomeje kugaragaza impungenge ku ngorane ziriho, by'umwihariko mu turere twangirijwe n’imiyaga, aho kubona amazi meza bikiri ikibazo kandi imiterere yaho ikomeza korohereza ikwirakwira ry'indwara zituruka ku mazi.
Share this article

NSANZIMANA Sylver
Article Author
Advertisement





