U Rwanda rwatanze ikirego mu bukemurampaka bw'Urukiko Mpuzamahanga rurega Ubwami bw'u Bwongereza kubera kutubahiriza amasezerano y'ingenzi ajyanye n'amafaranga no gutuza abimukira mu Mushinga w'Ubwumvikane ku Kwimura Abimukira no Guteza Imbere Ubukungu (MEDP). Amasezerano yahagaritswe na Guverinoma nshya y'Ishyaka ry'Abakozi (Labour Party) mu Bwongereza, yari agamije kwimurira mu Rwanda abasaba ubuhungiro.
Soma inkuru yose hano 👇👇

Share
U Rwanda rwatanze ikirego mu bukemurampaka bw'Urukiko Mpuzamahanga rurega Ubwami bw'u Bwongereza kubera kutubahiriza amasezerano y'ingenzi ajyanye n'amafaranga no gutuza abimukira mu Mushinga w'Ubwumvikane ku Kwimura Abimukira no Guteza Imbere Ubukungu (MEDP). Amasezerano yahagaritswe na Guverinoma nshya y'Ishyaka ry'Abakozi (Labour Party) mu Bwongereza, yari agamije kwimurira mu Rwanda abasaba ubuhungiro.
U Rwanda rwamenyesheje ko rwatanze inyandiko imenyesha itangizwa ry'ubukemurampaka mu Rukiko Mpuzamahanga rw'Ubukemurampaka (Permanent Court of Arbitration), hashingiwe ku ngingo ya 22 y'amasezerano ya MEDP. Rwashimangiye ko nta yandi mahitamo yari hari uretse kwitabaza inzira zemewe n'amategeko.
U Rwanda rwatanze ikirego mu bukemurampaka bw'Urukiko Mpuzamahanga rurega Ubwami bw'u Bwongereza kubera kutubahiriza amasezerano y'ingenzi ajyanye n'amafaranga no gutuza abimukira mu Mushinga w'Ubwumvikane ku Kwimura Abimukira no Guteza Imbere Ubukungu (MEDP). Amasezerano ya MEDP yatangiye gukurikizwa ku wa 25 Mata 2024, yashyizweho ku busabe bw’u Bwongereza mu rwego rwo gushakira umuti ikibazo cy’abimukira binjira mu buryo butemewe.
U Bwongereza bwiyemeje gutanga inkunga y’amafaranga yo kwakira impunzi no kuzinjiza mu buzima bw’ubukungu no kwiteza imbere mu Rwanda. U Rwanda rwatangaje ko uruhare rwarwo muri ayo masezerano rwashingiye kuri politiki yarwo imaze igihe kirekire yo kurengera impunzi, ndetse n’ubunararibonye rufite mu kuzakira rufatanyije n’abafatanyabikorwa mpuzamahanga.
U Rwanda ruvuga ko MEDP ni uburyo bushya kandi bukomeye bwo gukumira ingendo ziteje akaga z’abimukira zitera akababaro. Rwanda rushimangiza ko rwashyizeho amakuru ashingiye ku mategeko n’ibimenyetso byatumye rujyana ikirego mu bukemurampaka bw'Urukiko Mpuzamahanga.
U Rwanda rwatanze ikirego mu bukemurampaka bw'Urukiko Mpuzamahanga rurega Ubwami bw'u Bwongereza kubera kutubahiriza amasezerano y'ingenzi ajyanye n'amafaranga no gutuza abimukira mu Mushinga w'Ubwumvikane ku Kwimura Abimukira no Guteza Imbere Ubukungu (MEDP). U Rwanda ruvuga ko amasezerano ya MEDP yagaragazaga amateka y’u Rwanda "yo kwakira no gucumbikira impunzi n’abimukira baturutse hirya no hino ku Isi".
Amakimbirane yatangiye nyuma y’ihinduka rya Guverinoma mu Bwongereza muri Nyakanga 2024, ubwo Minisitiri w’Intebe w’u Bwongereza yatangazaga ku mugaragaro ko ayo masezerano "yasheshwe burundu," atabanje kubimenyesha u Rwanda. U Rwanda rwatangaje ko u Bwongereza bwakoze atabanje kubimenyesha u Rwanda, binyuranyije n’umwuka w’ubufatanye wari waranze MEDP kuva itangiye.
Ikibazo nyamukuru kiri mu bukemurampaka ni amafaranga angana na miliyoni 100 z’ama-Pound (£100 million) yari yemerewe u Rwanda, agizwe n’ibice bibiri bya miliyoni 50 z’ama-Pound buri kimwe, byagombaga gutangwa muri Mata 2025 no muri Mata 2026. U Rwanda rushaka kubona ko u Bwongereza butegetswe kulipa amafaranga yari yarayemeranyijwe.
U Rwanda rwatanze ikirego mu bukemurampaka bw'Urukiko Mpuzamahanga rurega Ubwami bw'u Bwongereza kubera kutubahiriza amasezerano y'ingenzi ajyanye n'amafaranga no gutuza abimukira mu Mushinga w'Ubwumvikane ku Kwimura Abimukira no Guteza Imbere Ubukungu (MEDP). U Rwanda rwatangaje ko ayo mafaranga yemejwe binyuze mu guhanahana inyandiko zemewe za dipolomasi muri Kamena 2024, zigamije gushyigikira kwakira impunzi no kuzinjiza mu bikorwa by’ubukungu.
U Bwongereza bwasabye u Rwanda kureka kwakira ayo mafaranga mu gihe hategerejwe iseswa ry’amasezerano, ariko u Rwanda rwagaragaje ubworoherane, ruvuga ko rwiteguye kwemera andi masezerano avuguruye. Ibiganiro hagati y’u Rwanda n’u Bwongereza ntibyabaye, kandi ayo mafaranga agomba gutangwa nk’uko biteganywa n’amasezerano.
U Bwongereza bwasesheje amasezerano, kandi iseswa rizatangira gukurikizwa ku wa 16 Werurwe 2026. U Rwanda rubabajwe cyane n’uko u Bwongereza rwafashe icyemezo cyo guhagarika ubwo bufatanye, kandi rushimangiza ko rushaka kubona ko u Bwongereza butegetswe kulipa amafaranga yari yarayemeranyijwe.
U Rwanda rwatanze ikirego mu bukemurampaka bw'Urukiko Mpuzamahanga rurega Ubwami bw'u Bwongereza kubera kutubahiriza amasezerano y'ingenzi ajyanye n'amafaranga no gutuza abimukira mu Mushinga w'Ubwumvikane ku Kwimura Abimukira no Guteza Imbere Ubukungu (MEDP). U Rwanda rugaragaza ibisabwa bitatu bitubahirijwe birimo kutubahirizwa kw’inyandiko za dipolomasi zishingiye ku mategeko zirebana n’amafaranga; kutubahiriza ingingo ya 18 y’amasezerano ijyanye n’izo nshingano z’amafaranga; no kutubahirizwa kw’ingingo ya 19 kubera kwanga gushyiraho uburyo bwo kwimurira impunzi zifite intege nke.
U Rwanda rwabanje gukoresha inzira za dipolomasi mbere yo kwitabaza ubukemurampaka, ariko kubera kwinangira k’u Bwongereza kuri ibi bibazo, nta yandi mahitamo rwari rufite. Michael Butera, Umujyanama Mukuru mu bya Tekiniki wa Minisitiri w’Ubutabera, yagize ati: “Ubukemurampaka butanga inzira itunganijwe kandi itabogamye aho impande zombi zigaragaza imyanya yazo hagafatwa icyemezo gishingiye ku mategeko mpuzamahanga.”
Nubwo hari uko kutumvikana, Guverinoma yashimangiye ko u Rwanda rukomeje kwiyemeza ubufatanye mpuzamahanga mu bijyanye n’abimukira n’impunzi. U Rwanda rukomeje kwiyemeza gushaka ibisubizo ku kibazo cy’abimukira ku Isi, harimo no gutanga umutekano, icyubahiro n’amahirwe ku mpunzi n’abimukira baza mu gihugu cyacu.
More from the newsroom
Related stories
Related Articles

Politic
NSANZIMANA Sylver00Jul 18, 05:11 AM
President Kagame chaired a meeting of the RPF Politburo
Read All here 👇👇👇👇

Politic
NSANZIMANA Sylver00Jul 18, 05:11 AM
Perezida Kagame yayoboye inama ya Biro Politiki ya FPR Inkotanyi
Soma inkuru yose hano 👇👇👇

Politic
NSANZIMANA Sylver00Jul 14, 02:08 PM
Rwanda National Police operating in Rulindo District arrested 17 people.
Read All here 👇👇

Politic
NSANZIMANA Sylver00Jul 14, 01:41 PM
A South Korean court sentenced former President Yoon Suk-yeol to two years in prison on Monday, July 13, 2026.
Read all here

Politic
NSANZIMANA Sylver00Jul 14, 01:41 PM
Urukiko rwo muri Koreya y’Epfo rwakatiye uwahoze ari Perezida Yoon Suk Yeol igifungo cy’imyaka ibiri.
Soma inkuru yose hano 👇👇

Politic
NSANZIMANA Sylver00Jun 25, 06:58 PM
Kenya's Interior Minister Kipchumba Murkomen said 355 people have been arrested following protests across the country on Thursday. The protests were held to commemorate those killed in the Gen-Z protests of 2024.
Read full story here 👇👇👇
Share this article

NSANZIMANA Sylver
Article Author