U Rwanda rumaze imyaka myinshi rushakisha ibisubizo birambye ku bibazo by'ingufu, cyane cyane ko ari igihugu kidakora ku nyanja kandi rugatumiza hanze 100% by'ibikomoka kuri peteroli rukoresha. Ku wa 29 Nzeri 2026, intambwe ikomeye yatewe mu kuruhura umutwaro w'ibiciro bya lisansi n'umutekano w'ingufu.U Rwanda na Kenya byatangije ku mugaragaro uburyo bushya bwo gutumiza ibikomoka kuri peteroli binyuze ku Cyambu cya Mombasa, nyuma y’uko ubwato MT Sea Wolf bugejeje kuri Kipevu Oil Terminal 2 toni 40.000 z’ibikomoka kuri peteroli bitunganyije.
Izi toni 40.000 zingana hafi n’ibyo u Rwanda rukoresha mu kwezi kumwe, nk'uko byemejwe na Minisitiri wa Kenya ushinzwe Ingufu na Peteroli, James Opiyo Wandayi.
Ni ubwa mbere Ikigo cy’Igihugu gishinzwe Ingufu, Rwanda National Energy Company, RNEC, cyakiriye peteroli binyuze muri iyi gahunda nshya yashyizweho hagati ya Guverinoma z’u Rwanda na Kenya.
 Umuhango wo kwakira ubwo bwato wabaye ku wa 29 Nzeri 2026 i Mombasa, witabirwa n’Umunyamabanga wa Leta muri Minisiteri y’Ibikorwa Remezo, Armand Zingiro, na Minisitiri Wandayi wo muri Kenya.
Zingiro yavuze ko kugera kwa MT Sea Wolf i Kipevu ari ugushyira mu bikorwa amasezerano ibihugu byombi byari bimaze amezi bitegura. Ati “Amasezerano yari ku mpapuro ahindutse ibikorwa bizagirira akamaro Abanyarwanda.”
 Wandayi we yagize ati “Kwakira ubwato bwa MT Sea Wolf bigaragaza ko Kenya yiteguye kuba irembo ry’u Rwanda ku masoko mpuzamahanga y’ingufu.”
U Rwanda ruri kugabanya kwishingikiriza ku nzira imwe. Zingiro yavuze ko kuba u Rwanda rudakora ku nyanja bituma ikibazo cy’inzira ibyo bicuruzwa binyuramo kiba ingenzi ku mutekano w’ingufu.
 Yavuze ko ihungabana ry’inzira mpuzamahanga zo mu nyanja n’imihindagurikire y’ibiciro bya peteroli ku Isi bishobora guhita bigira ingaruka no ku biciro bya lisansi mu Rwanda. Ati “Uyu mwaka watwibukije uburyo ibibazo bibera kure y'imipaka yacu bishobora guhita bigera kuri twe.”
Yavuze ko igisubizo cya Guverinoma ari ukongera inzira zitandukanye ibikomoka kuri peteroli binyuramo. Iyi nzira ya Kenya ije yiyongera ku yindi u Rwanda rwafunguye inyuze ku Cyambu cya Tanga muri Tanzania muri uyu mwaka.
 Ibi bicuruzwa bizajya bigera ku Cyambu cya Mombasa, bivanywe mu bwato na Kenya Ports Authority, hanyuma Kenya Pipeline Company ibitware mu miyoboro yayo no mu bubiko, mbere yo gukomeza urugendo rugana ku isoko ry’u Rwanda.
 Zingiro yavuze ko iyi gahunda ije no gushyigikira politiki y’u Rwanda yo kongera ubushobozi bwo kubika peteroli y’ingoboka. RNEC iri kubaka ububiko bushya i Bugesera buzajya bubika amezi 3.
 Umubano w'u Rwanda na Kenya:
 Umubano w'ibihugu byombi umaze imyaka irenga 20 ari mwiza cyane, ushingiye ku bufatanye mu Muryango wa Afurika y'Iburasirazuba (EAC). Kenya ni kimwe mu bihugu bya mbere byashoye imari mu Rwanda nyuma ya Jenoside, mu mabanki nka KCB na Equity.
 Mu rwego rw'ingufu, Kenya ifite ubushobozi bukomeye kuko ifite Kipevu Oil Terminal 2 ishobora kwakira toni miliyoni 15 ku mwaka. U Rwanda rwo rufite isoko rikura rya 8% buri mwaka. Wandayi yavuze ko biteganyijwe ko ingano y’ibikomoka kuri peteroli bizajya binyuzwa mu muhora wa ruguru bijya mu Rwanda izikuba inshuro 10 mu myaka 5 iri imbere.
Ubu bufatanye bushya kandi buhindura imikorere yari isanzwe ishingiye cyane ku masezerano y’ubucuruzi hagati y’ibigo (G2B), bukajya ku bufatanye bwa za Leta (G2G). Bisobanuye ko Leta zombi arizo zigena igiciro, umutekano n'ubudahagarara bw'ibicuruzwa, aho kuba abacuruzi bigenga. Ibi bizagabanya igiciro cya lisansi mu Rwanda ndetse binafashe Kenya kuba ihuriro ry’ubwikorezi n’ingufu muri Afurika y’Iburasirazuba.